De diepte van een aquarium gaat niet alleen over het aantal centimeter tussen de voorruit en de achterruit. Het gaat erom hoe het aquarium wordt ervaren.
Een vrij ondiep aquarium kan groter aanvoelen als wortels, planten, stenen, zand en open vlakken het oog helpen om afstand in te schatten. Een diep aquarium kan daarentegen vlak aanvoelen als alles op één lijn staat, even groot is en evenveel aandacht krijgt.
Bij aquascaping creëer je diepte met vrij eenvoudige trucjes. Het belangrijkste is dat meerdere kleine elementen in dezelfde richting wijzen.
Denk in lagen, niet in een rechte lijn
De meest gemaakte fout is om alles als één geheel te plaatsen: de wortels, de stenen en de planten op ongeveer dezelfde afstand van de voorruit.
Probeer in plaats daarvan in drie lagen te denken:
- voorgrond
- middengebied
- achtergrond
De voorgrond hoeft niet leeg te zijn, maar moet het aquarium een uitgangspunt bieden. In de middengrond zorgen wortels, stenen en hoofdplanten er vaak voor dat het landschap samenhang krijgt. De achtergrond mag niet alleen maar een muur van planten zijn; deze moet de indruk wekken dat hij verder weg ligt.
Als iets voor iets anders ligt, begrijpt het oog automatisch dat er afstand is. Dat is een van de eenvoudigste manieren om een aquarium dieper te laten lijken.
Gebruik dikkere wortels aan de voorkant en dunnere wortels aan de achterkant
Een klassieke perspectieftechniek is om de details kleiner te maken naarmate ze verder naar achteren komen te liggen.
Als het om wortels gaat, betekent dit vaak:
- grovere, zwaardere wortelvormen verderop
- middelgrote vormen in het midden
- dunnere takken of een fijnere wortelstructuur verder naar achteren
Als alle wortels even dik zijn en op één lijn liggen, ziet het aquarium er al snel vlak uit. Als een dikkere wortel dichter bij de voorruit ligt en dunnere wortels zich naar achteren uitstrekken, begint het oog de scape als een landschap te interpreteren.
Dit werkt vooral goed wanneer de wortels qua kleur en structuur op elkaar lijken, maar niet identiek zijn. Ze moeten het gevoel geven dat ze bij elkaar horen, zonder eruit te zien als herhaalde kopieën.
Dat is een van de redenen waarom Tuskwood goed geschikt is voor dit soort werk. Elke root is uniek, en aangezien de roots als WYSIWYG worden verkocht, kun je precies kiezen welke vormen verschillende rollen in de lay-out moeten vervullen. De ene root kan de krachtigere voorgrondvorm zijn, een andere kan het midden samenbinden, en een een smallere of meer vertakte wortel kan het gevoel van een voortzetting verder naar achteren creëren.
Kies planten op basis van hun visuele schaal
Hetzelfde principe geldt voor planten.
Planten met grotere of grovere bladeren lijken vaak dichterbij te staan. Planten met kleinere, fijnere bladeren kunnen verder weg lijken. Daarom kun je meer diepte creëren door grotere bladvormen dichter bij de toeschouwer te plaatsen en fijnere bladstructuren verder naar achteren.
Dit is geen absolute regel. Veel voorgrondplanten hebben kleine bladeren, en soms wil je juist een dicht tapijt helemaal vooraan. Maar het principe is belangrijk: als alles dezelfde bladgrootte en dezelfde dichtheid heeft, wordt de afstand moeilijker te beoordelen.
Bekijk het liever eens op deze manier:
- een grovere structuur waar je het oog als eerste op wilt laten rusten
- een middelgrote structuur als overgang
- een fijnere structuur, waarbij je wilt dat de schepen verder weg lijken
Kleine verschillen kunnen al voldoende zijn. Een plant met een krachtigere vorm voor een dichtere groep planten, en fijnere stengelplanten erachter, kan veel meer diepte geven dan wanneer alles gelijkmatig over het hele aquarium wordt verdeeld.
Laat de bodem naar achteren stijgen
Een hellende bodem is een van de meest gebruikte technieken bij aquascaping.
Als het zand of de grond vooraan laag ligt en achteraan hoger, krijgt het aquarium meer diepte. De achtergrond komt beter tot zijn recht, de planten zijn beter zichtbaar en wortels kunnen op verschillende niveaus worden geplaatst in plaats van op een vlakke bodem.
Het hoeft niet dramatisch te zijn. Zelfs een lichte verhoging aan de achterkant maakt al een verschil.
Wortels en stenen kunnen ook helpen om de helling op zijn plaats te houden. Een wortel die gedeeltelijk ingegraven ligt of tegen een steen rust, kan er natuurlijker uitzien dan een wortel die gewoon op een vlakke ondergrond ligt.
Overlapping maken
Diepte ontstaat wanneer voorwerpen elkaar gedeeltelijk bedekken.
Een wortel voor een steen. Een plant die achter een tak omhoog groeit. Een smalle tak die achter een grotere wortel verder loopt. Door dergelijke overlappingen begrijpt het oog dat er meerdere vlakken zijn.
Probeer te vermijden dat elke tak van links naar rechts volledig zichtbaar is. In de natuur zie je zelden alles in één keer. Het ene verdwijnt achter het andere. Het andere komt weer tevoorschijn. Dat maakt het aquarium levendiger.
Bij Tuskwood hoeft niet elke wortel een blikvanger te zijn. Sommige wortels zijn juist perfect omdat ze opgaan in de omgeving, een laag opvullen en het geheel een oudere en natuurlijkere uitstraling geven.
Gebruik diagonalen en zichtlijnen
Rechte horizontale lijnen geven een aquarium vaak een rustige uitstraling, maar ze kunnen het er ook saai uit laten zien.
Diagonalen zorgen voor beweging en diepte. Dat kan een wortel zijn die schuin naar achteren wijst, een zandpad dat smaller wordt, een rij stenen die van de voorgrond naar de achtergrond loopt, of planten die in een bepaalde richting hoger worden.
Een vrij zicht is ook belangrijk. Als je een smallere open ruimte laat die doorloopt tot in de kast, kan het aquarium langer lijken dan het in werkelijkheid is.
Het hoeft geen duidelijk "pad" van zand te zijn. Soms volstaat een opening tussen wortels en planten waardoor de blik naar binnen kan doordringen.
Maak ruimte voor leegte
Je zou gemakkelijk kunnen denken dat meer materiaal altijd een mooiere scape oplevert. Vaak is het juist het tegenovergestelde.
Als het hele aquarium vol staat met wortels, stenen en planten, krijgt het oog geen rust. Dan kan zelfs een goed ingericht aquarium compact aanvoelen.
Een lege ruimte zorgt voor afstand. Open water, een lichtgekleurde zandvlakte of een rustigere beplantingszone kunnen ervoor zorgen dat de wortels en de planten eromheen beter tot hun recht komen.
Dit is vooral belangrijk in kleinere aquaria. Daar kan één te grote wortel of een te dichte achtergrond ervoor zorgen dat de diepte verdwijnt.
Maak de achtergrond wat rustiger
Alles wat een hoog contrast heeft, trekt de aandacht.
Als de achtergrond evenveel contrast, even grove details en even duidelijke vormen heeft als de voorgrond, kan deze visueel naar voren springen. Dan gaat de diepte verloren.
Een handige truc is om het meest opvallende element iets verder naar voren of naar één kant te plaatsen, en de achtergrond mooier, dichter of rustiger te maken.
Dat betekent niet dat de achtergrond saai moet zijn. Hij mag alleen niet tegelijkertijd met al het andere concurreren.
Kies wortels op basis van hun functie, niet alleen op basis van hun grootte
Bij het opbouwen van diepte gaat het niet alleen om de vraag: "Past de wortel erin?".
Vraag in plaats daarvan:
- Moet de wortel stevig en dichtbij zijn?
- Moet het de voorgrond en de achtergrond met elkaar verbinden?
- Moet het verder naar achteren een smallere overgang vormen?
- Moet het een diagonale richting creëren?
- Moet het opvallen, of juist opgaan in het geheel en het geheel naar een hoger niveau tillen?
Hier komt de variatie van de Tuskwood goed van pas. Er zijn krachtige wortels, smalle wortels, vertakte wortels, eenvoudigere vormen, lage vormen en meer expressieve vormen. Hierdoor kun je wortels kiezen voor verschillende ontwerpdoelen, in plaats van te proberen één type wortel alles te laten doen.
Je kunt meer lezen over het WYSIWYG-concept zelf in het artikel Wat betekent WYSIWYG bij het kopen van aquariumwortel?.
Een eenvoudig model om mee te beginnen
Als je meer diepte wilt creëren met wortels, kun je het als volgt aanpakken:
- Kies een iets stevigere vorm die dichter bij de voorruit of aan één kant geplaatst kan worden.
- Zet een middelgrote bakvorm erachter of schuin ernaast, zodat deze de schapen bij elkaar houdt.
- Gebruik verder naar achteren dunnere takken of een fijnere wortelstructuur.
- Laat de bodem iets naar achteren kantelen.
- Gebruik een grovere plantenstructuur dichter bij de voorgrond en een fijnere structuur verder naar achteren.
- Zorg voor een vrij zicht, zodat de blik verder het aquarium in kan reiken.
Dit werkt in veel verschillende soorten aquaria: natuuraquaria, aquaria met een bosachtige sfeer, aquaria met een centraal eiland, aquaria met een diagonale indeling of een landschapsaquarium waarin de wortels alleen maar bedoeld zijn om het geheel een gerijpte uitstraling te geven.
Als je een aquarium van 60 cm inricht, kun je ook de handleiding lezen Hoe groot moet de wortel zijn voor een aquarium van 60 cm?.
Kortom
Diepte in een aquarium wordt gecreëerd door schaal, lagen en richting.
Gebruik grovere wortels meer naar voren, dunnere details verder naar achteren, planten met een duidelijk verschil in visuele schaal, een bodem die naar achteren toe stijgt, overlapping tussen materialen en een open zichtlijn.
Het hoeft niet ingewikkeld te zijn. Het belangrijkste is dat de wortels, de planten en de open ruimtes goed op elkaar zijn afgestemd.
Met Tuskwood wordt het makkelijker om dit bewust te doen, omdat je precies die wortels kunt kiezen die bij de rol passen: van eenvoudige vormen die opgaan in de omgeving tot meer expressieve wortels die de hele beweging in de scapen bepalen.